6804a948

Acupunctuur bij en na prostaatkanker

Mon, 11 Nov 2024 17:48:31 GMT

Jaarlijks krijgen zo’n 14.500 mannen in Nederland de diagnose prostaatkanker. IKNL verwacht komende jaren een flinke stijging in diagnose en sterfte, mede ten gevolge van de groei en dubbele vergrijzing van onze samenleving (meer ouderen, die ook ouder worden). Reden genoeg om extra bewustwording te creëren voor prostaatkanker en nadruk te leggen op vroege opsporing, preventie, behandelmogelijkheden en complementaire ondersteuning zoals acupunctuur.

Acupunctuur kan een waardevolle ondersteuning bieden bij de behandeling van prostaatcarcinoom ofwel prostaatkanker. Prostaatkanker wordt binnen de Chinese geneeskunde (TCM) niet alleen gezien als fysiek probleem, maar vooral als verstoring van het balans tussen lichaam, geest en omgeving. In tegenstelling tot de westerse geneeskunde, die vooral gericht is op het identificeren van de tumor en de celmutaties, kijkt de TCM naar onderliggende patronen van disharmonie die de basis vormen voor de ziekte. In deze blog lees je meer over de Chinese visie op prostaatkanker, mogelijke oorzaken van prostaatkanker volgens de principes van de Chinese geneeskunde, veel voorkomende pathologieën, en hoe je als acupuncturist mannen met prostaatkanker kunt ondersteunen gedurende hun behandeltraject en/of herstelproces.

Heb je zelf prostaatkanker of iemand in je omgeving? En wil je meer weten over de mogelijkheden van acupunctuur bij prostaatkanker ? Of duizelen de termen nu al omdat je weinig of geen kennis hebt van de Chinese geneeskunde? Lees dan de blog " Prostaatkanker en acupunctuur " op mijn praktijksite, waarin ik in meer begrijpelijke taal uitleg wat acupunctuur bij prostaatkanker kan betekenen.

Interne en externe factoren die borstkanker kunnen bevorderen

Volgens de Chinese geneeskunde wordt prostaatkanker veroorzaakt door een combinatie van interne en externe factoren. Intern bekeken liggen een Milt deficiëntie, Nier uitputting en een zwakke Sanjiao aan de basis. Hoewel er verschillende oorzaken voor prostaatkanker zijn binnen de TCM, is het uiteindelijke resultaat verstoring van de Qi en Bloed stroom, Qi stagnatie en Bloedstase, en ophoping van toxines en stase. Uiteindelijk leidt dit tot de vorming van tumoren die de doorgang van urine belemmeren, wat moeilijk urineren en urineretentie geeft.

Interne factoren

Interne factoren die - in combinatie met externe factoren - kunnen leiden tot prostaatkanker zijn vooral:

Milt deficiëntie; Milt zorgt voor een goede transformatie en transport functie, scheidt het heldere en troebele van elkaar. Bij verstoring van deze functie kan de scheiding niet goed plaatsvinden en het troebele Yin niet dalen om afgevoerd te worden. Hierdoor ontstaat een geremde urinelozing of urineretentie (het onvermogen om de blaas te legen).
Nier deficiëntie; Nier wordt binnen de TCM geassocieerd met reproductieve organen en het mannelijke voortplantingssysteem. Daarnaast is de Nier verantwoordelijk voor de open- en sluitfunctie van de onderste openingen, waaronder de Blaas. Bij een zwakke Nier functie kan Nier Qi onvoldoende getransformeerd worden, waardoor het Water en de onderste openingen niet goed worden gereguleerd.
Zwakke Sanjiao; naast Milt en Nier speelt de Drievoudige Verwarmer (Sanjiao) een belangrijke rol in het genereren van een vloeiende urinestroom. Sanjiao is afhankelijk van de kwaliteit van Long, Milt en Nier. Daarnaast belemmeren een Lever Qi deficiëntie en stagnatie, en een Bloedstase de Qi transformatie in Sanjiao, wat kan leiden tot een urineblokkade.
Damp-Hitte accumulatie: een laatste belangrijke interne factor bij prostaatkanker is Damp-Hitte. Damp-Hitte ontstaat o.a. door langdurig ongezonde voeding (zoals vet en pittig voedsel) en overmatig alcoholgebruik in combinatie met een zwakke Yun Hua functie van Milt. Wanneer Damp en Hitte zich ophopen in de Onderste Warmer (onderbuik en bekkengebied), kan dit bijdragen aan de vorming van tumoren in de prostaat.

Externe factoren

Externe factoren die - in combinatie met interne factoren - kunnen leiden tot prostaatkanker zijn:

Ongezonde voeding: veel bewerkt voedsel, dierlijke vetten en suikers kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van Damp-Hitte in het lichaam. Vanuit TCM-perspectief zorgt Damp-Hitte voor stagnatie van Qi en bloed, wat op lange termijn kan leiden tot de vorming van kanker.
Leefstijl en omgevingsfactoren: gebrek aan lichaamsbeweging, langdurige blootstelling aan gifstoffen (bijvoorbeeld pesticiden of zware metalen), overmatig alcoholgebruik en chronische stress verzwakken het immuunsysteem en verstoren de Qi circulatie, wat uiteindelijk de kans op prostaatkanker kan vergroten

Behandelprincipe bij prostaatkanker: het herstellen van evenwicht

Acupunctuur biedt een waardevolle ondersteuning bij de behandeling van prostaatkanker. De behandeling is niet gericht op de kanker zelf, maar op het versterken van het zelfhelend vermogen van het lichaam om terug in balans te komen en bijwerkingen van reguliere behandeling te verminderen. Om te komen tot de juiste ondersteuning bij prostaatkanker is het belangrijk een onderscheid te maken tussen deficiëntie en exces. Volte patronen zijn vaak het gevolg van Damp-Hitte accumulatie, obstructie van troebelheid en stase, Lever uitputting en Qi stagnatie. Leegte patronen zijn vaak het gevolg van Milt Qi die niet kan stijgen, Nier Yang deficiëntie, verzwakking van Vuur bij de ‘Poort van Vitaliteit’ ofwel GV 4 Mìngmén en geremde Qi transformatie.

Het behandelingsprincipe voor prostaatkanker zou zich in eerste instantie moeten richten op het vrijmaken van de Waterpassages en afhankelijk van het type pathologie:

Exces: het elimineren van Damp-Hitte, het oplossen van Qi stagnatie en Bloedstase, en het bevorderen van de functionele activiteiten van Qi om de Waterpassages vrij te maken
Deficiëntie: het tonifiëren van Milt en Nier, het versterken van Qi en het stimuleren van Qi circulatie zodat urine kan worden vrijgegeven

Daarnaast kijk je naar de pathologische veranderingen in Milt, Nier en Lever. Acupunctuur wordt alleen gebruikt als ondersteunende therapie bij de behandeling van prostaatkanker met punten op Milt en Nier of lokale punten. Denk hierbij aan CV 3, CV 4, CV 6, ST 36, ST 25 en SP 6. Ben voorzichtig met de inzet van suppletie of kruidenextracten met diuretisch effect. Het vrijmaken of bevorderen van urineren mag alleen onder deskundige begeleiding en in overleg met de behandelend arts.

Acupunctuur biedt een waardevolle ondersteuning bij de behandeling van prostaatkanker. Door de balans van Qi en Bloed te herstellen, Nier Qi te versterken, Damp-Hitte te elimineren en Wei Qi te ondersteunen, kunnen acupuncturisten een belangrijke rol spelen in het verminderen van klachten en het verbeteren van de levenskwaliteit van mannen met prostaatkanker. Kanker vereist een holistische benadering waarbij zowel de fysieke als emotionele aspecten van de patiënt worden meegenomen in de behandeling.

Ben je acupuncturist en wil je hier meer over weten? Meld je dan aan voor één van mijn bijscholingen .

Acupunctuur bij en na borstkanker

Tue, 01 Oct 2024 16:45:08 GMT

Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen in Nederland. Jaarlijks krijgen meer dan 18.000 vrouwen de diagnose borstkanker. Hoewel de overlevingskansen in de afgelopen decennia aanzienlijk zijn verbeterd door verbeterde diagnose- en behandelmethoden, blijft de impact van de ziekte groot. Naast de lichamelijke gevolgen van borstkanker, is er vaak sprake van emotionele, mentale en spirituele stress. Dit maakt het essentieel om een holistische benadering te overwegen, waarbij naast westerse geneeskunde ook de traditionele Chinese geneeskunde (TCM) een waardevolle rol kan spelen.

Acupunctuur kan een waardevolle ondersteuning bieden bij de behandeling van mammacarcinoom ofwel borstkanker. Borstkanker wordt binnen de Chinese geneeskunde (TCM) niet alleen gezien als fysiek probleem, maar vooral als verstoring van het balans tussen lichaam, geest en omgeving. In tegenstelling tot de westerse geneeskunde, die vooral gericht is op het identificeren van de tumor en de celmutaties, kijkt de TCM naar onderliggende patronen van disharmonie die de basis vormen voor de ziekte. In deze blog lees je meer over de Chinese visie op borstkanker, mogelijke oorzaken van borstkanker volgens de principes van de Chinese geneeskunde, veel voorkomende pathologieën, en hoe je als acupuncturist borstkankerpatiënten kunt ondersteunen gedurende hun behandeltraject en/of herstelproces.

Heb je zelf borstkanker of iemand in je omgeving? En wil je meer weten over de mogelijkheden van acupunctuur bij borstkanker ? Of duizelen de termen nu al omdat je weinig of geen kennis hebt van de Chinese geneeskunde? Lees dan de blog " Borstkanker en acupunctuur " op mijn praktijksite, waarin ik in meer begrijpelijke taal uitleg wat acupunctuur bij borstkanker kan betekenen.

Interne en externe factoren die borstkanker kunnen bevorderen

Volgens de Chinese geneeskunde wordt borstkanker veroorzaakt door een combinatie van interne en externe factoren. Intern bekeken zijn de Chong en Ren Mai hierbij leidend, maar mogen Maag en Lever – die de borsten doorkruisen – zeker niet vergeten worden. Chong Mai en Ren Mai vormen de wortel van de geslachtsorganen, zo ook de borsten bij de vrouw. Deze extra meridianen worden gevoed vanuit Nier Qi en raken verstoord door een tekort aan Zheng Qi (Vitale Qi), interne schade ten gevolgen van de 7 emoties, obstructie van Milt Qi en een deficiëntie van Lever en Nier.

Interne factoren

Interne factoren die - in combinatie met externe factoren - kunnen leiden tot borstkanker zijn vooral gerelateerd aan interne schade ten gevolgen van de 7 emoties:

Lever uitputting en Qi stagnatie: emotionele stress, frustratie en onderdrukte woede kunnen Lever op langere termijn uitputten en leiden tot stagnatie van Lever Qi. Lever speelt een cruciale rol in de circulatie van Qi en stagnatie kan de borstregio beïnvloeden.
Slijm accumulatie vanuit Milt deficiëntie: Milt is o.a. verantwoordelijk voor het transformeren van voedsel en vloeistoffen. Als de Milt verzwakt is door slechte voeding of overmatige zorgen, kan dit leiden tot Dampvorming. Damp kan zich ophopen in de borst en bijdragen aan de vorming van cysten of tumoren.
Disbalans in Chong Mai en Ren Mai: deze twee bijzondere meridianen zijn diep verbonden met de gezondheid van het voortplantingssysteem en het hormonale evenwicht. Wanneer er disbalans ontstaat in één van deze meridianen, zal dit vaak de ander beïnvloeden, wat leidt tot een scala aan hormonale problemen, waaronder borstkanker.
Zwakte van Zheng Qi (Vitale Qi): ongezonde leefstijl, overwerken, langdurige stress, maar ook chronische blootstelling aan externe pathogene factoren kunnen de Zheng Qi uitputten. Zwakte van Zheng Qi betekent een verminderd vermogen van het lichaam om zichzelf te beschermen en te herstellen, wat leidt tot vatbaarheid voor ziektes en een algemene afname van vitaliteit.

Externe factoren

Externe factoren die - in combinatie met interne factoren - kunnen leiden tot borstkanker zijn:

Ongezonde voeding: veel bewerkt voedsel en een overmaat aan vette en gefrituurde voedingsmiddelen beschadigen Milt en kunnen bijdragen aan de vorming van Damp en Slijm in het lichaam. Deze pathogene factoren kunnen zich ophopen in de borsten en een voedingsbodem vormen voor de ontwikkeling van kankercellen.
Hormoonverstorende stoffen: een overmaat aan fyto-oestrogenen met name ongefermenteerde soja (soja-zuivelproducten en soja-vleesvervangers) en langdurige blootstelling aan xeno-oestrogenen in bijvoorbeeld cosmetica, schoonmaakmiddelen en voedselverpakkingen (ftalaten in plastic), maar ook siliconen (o.a. in implantaten) en synthetische hormonen zoals de anticonceptiepil of hormoontherapie kunnen het hormoonbalans nadelig verstoren en het risico op borstkanker vergroten.
Chronische stress: langdurige stress laat o.a. Qi stagneren en put Yin en Jing uit. Westers gezien verhoogt chronische stress de productie van cortisol wat kan leiden tot endocriene stoornissen, onbalans in de hormoonspiegels en overmatige afgifte van oestrogeen. Aanhoudende stimulatie en een langdurig verhoogd niveau van oestrogeen vergroot het risico op controleverlies van de celdeling, met carcinomateuze veranderingen in borst, eierstok, baarmoeder of prostaat tot gevolg.
Alcohol: regelmatige en veelvuldige alcoholconsumptie belast en verzwakt de Lever wat naast Qi circulatie ook de afbraak van oestrogeen bemoeilijkt met mogelijk hogere oestrogeenniveaus tot gevolg.

Behandelprincipe bij borstkanker: het herstellen van evenwicht

Acupunctuur biedt een waardevolle ondersteuning bij de behandeling van borstkanker. De behandeling is niet gericht op de kanker zelf, maar op het versterken van het zelfhelend vermogen van het lichaam om terug in balans te komen en bijwerkingen van reguliere behandeling te verminderen. Door stagnatie van Qi en Bloed op te lossen en een vrije stroom te bevorderen, Zheng Qi (Vitale Qi) te ondersteunen, Lever, Nier en Milt te tonifiëren, Chong Mai en Ren Mai te reguleren en externe pathogene factoren te verdrijven, kun je als acupuncturist een belangrijke rol spelen in het verlichten van klachten en het verbeteren van de levenskwaliteit van vrouwen met borstkanker. Kanker vereist een holistische benadering waarbij zowel de fysieke als emotionele aspecten van de patiënt worden meegenomen in de behandeling.

De eerste stap in de behandeling van borstkanker is het bevorderen van de circulatie van Qi en Bloed. Naast de bekende LIV 3 en LI 4 kun je ook moxa en cupping inzetten om circulatie te stimuleren en stagnaties op te heffen. Bij vrouwen met tekenen van Damp en Slijm is het belangrijk om deze pathogenen op te lossen. Denk hierbij aan ST 40 en SP 9. KID 3 en LIV 8 kunnen helpen om Nier en Lever te versterken en het lichaam te ondersteunen bij het herstel. Daarnaast is het cruciaal om de Shen te kalmeren en emotionele stress aan te pakken. Punten zoals PC 6 en HT 7 kunnen hier een rol in spelen.

Chong Mai en Ren Mai terug in balans zetten doe je o.a. door de puntcombinaties SP 4 + PC 6 en LU 7 + KID 6. Zwakte in Zheng Qi pak je vooral aan door het voeden en tonifiëren van Nier, Milt en Long Qi. Denk hierbij aan de punten CV 4, CV 6, ST 36, SP 6, LU 9, BL 23 en GV 20.

Ben je acupuncturist en wil je hier meer over weten? Meld je dan aan voor één van mijn bijscholingen .

Bijwerkingen behandelen met acupunctuur

Wed, 05 Jun 2024 07:53:51 GMT

In de afgelopen 20 jaar is er veel onderzoek gedaan naar kanker en passende complementaire therapieën om de leefbaarheid en kwaliteit van leven van kankerpatiënten te verbeteren. Acupunctuur blijkt één van de meest bewezen effectieve en veilige behandelingen, zonder vervelende bijwerkingen. Het kan helpen om kankergerelateerde klachten en bijwerkingen van reguliere kankerbehandelingen te verminderen, het wordt niet ingezet om kanker zelf te behandelen. Er bestaan duidelijke aanwijzingen dat acupunctuur kan ondersteunen bij pijn, energetische problemen en diverse bijwerkingen van chemotherapie en radiotherapie (bestraling) zoals o.a. vermoeidheid, slecht slapen, verminderde eetlust, droge mond, misselijkheid, overgeven, diarree, constipatie, stress, angst, temperatuurontregeling (het steeds koud hebben), opvliegers, neuropathie in handen of voeten, lymfoedeem , en een brandend gevoel aan de voetzolen, handpalmen of tong.

Als je net de diagnose kanker hebt gekregen, staat de wereld op z'n kop. Behalve de emotionele en mentale schok die men te verwerken krijgt, gaan patiënten doorgaans meteen een intensief onderzoeks- en behandeltraject in. Onzekere tijden breken aan. Dit doet iets met je mindset. Maar hoe beter je in je vel zit, hoe meer je aankan. Dus waar ga je de balans vinden in deze heftige periode? Gelukkig wordt er vanuit het ziekenhuis veelal een hoop aandacht geschonken aan het behouden van een positieve mindset, want vrijwel iedereen krijgt tijdens het behandeltraject te maken met vervelende klachten. Sommige alleen tijdens de kuur, andere kunnen na een paar dagen ontstaan. Bijwerkingen van reguliere zorg kunnen een vervelende invloed op iemands dagelijkse leven hebben. Naarmate het behandeltraject langer duurt, kunnen de bijwerkingen steeds meer gaan overheersen. In ernstige gevallen wordt de behandeling aangepast of zelfs gestopt. Het is belangrijk om te zorgen dat kankerpatiënten het behandeltraject tot het einde vol kunnen houden. Met zo min mogelijk bijwerkingen.

Acupunctuur kan hierbij ondersteuning bieden. Het geeft de beste resultaten als er tegelijk met de reguliere behandelingen mee wordt gestart. De kans is dan het grootst dat eventuele bijwerkingen niet optreden of de heftigheid ervan wordt beperkt. Maar ook in een later stadium kan het zinvol zijn met acupunctuur te beginnen. Ook langer bestaande klachten kunnen dan verminderen of zelfs verdwijnen. Hoeveel behandelingen nodig zijn, is geheel afhankelijk van de situatie en de heftigheid van de klachten. Als je als acupuncturist iemand gaat ondersteunen bij kanker, is het belangrijk dat je het principe van de ziekte en reguliere behandelingen begrijpt om bijwerkingen te kunnen verlichten. Ik zal hier in de volgende blogs verder op in gaan. Mocht je eerder meer willen weten, meld je dan aan voor één van mijn bijscholingen .

Belangrijke oorzaken van kanker

Wed, 17 Apr 2024 12:34:12 GMT

Uit onderzoeken van o.a. het NCI (National Cancer Institute) en WCRF (World Cancer Research Fund International) blijkt dat slechts 5% tot 10% van de kankers vanuit een erfelijk of familiare aanleg komen. Toch vreemd, in mijn beleving noemen vrij veel cliënten de familielijn als mogelijk oorzaak van hun ziekte. Tref ik dan met name deze kleine groep mensen in de praktijk of wordt er door artsen nauwelijks over gesproken? 90% van de kankergevallen blijkt namelijk vanuit ongezonde voeding, roken, overmatig alcohol, overgewicht (obesitas), te weinig beweging, chronische infecties, blootstelling aan chemicaliën, milieuvervuiling, zonlicht en straling te komen. En schrik niet, ongezonde voeding staat hierbij op nummer 1.

Betekent dit dat je kanker zelf veroorzaakt hebt? Ja en nee. Niet bewust in ieder geval. Kanker ontstaat niet door één ongezonde gewoonte. Waarom de één wel kanker krijgt en de ander niet, heeft ook zeker met je constitutie te maken. Wat krijg je mee van je ouders? Hoe sterk is je lichaam, je immuunsysteem? Hoe oud ben je? Heb je onderliggende aandoeningen (die je misschien niet eens weet)? Hoe is je hormoonbalans? Zelfs geboortegewicht zegt iets over het risico op kanker. Naast lichamelijke factoren, spelen ook omgevingsfactoren een rol. Ben je opgegroeid in een vervuilde omgeving? Hoe is de luchtkwaliteit van daar waar jij woont en werkt? Krijg je (onbewust) veel toxische stoffen binnen? Allemaal factoren die in combinatie met een ongezonde leefstijl en een ongezond voedingspatroon, een verhoogde kans op kanker kunnen geven.

TCM legt meer nadruk op voeding en leefstijl

De Chinese geneeskunde (TCM) gaat nog een stapje verder dan dat onze regulier westerse zorg onderzocht heeft en legt een grotere nadruk op voeding en leefstijl als risicofactor op kanker. Overmaat aan suiker, gefrituurd voedsel, vlees (met name rood vlees), sterk bewerkte voedingsmiddelen, kleurstoffen, smaakversterkers en conserveermiddelen (e-nummers) worden benoemd als belangrijke trigger voor kanker. Maar ook voedselallergieën en intoleranties, langdurige spanning of stress, emotioneel trauma, te weinig slaap, chronische vermoeidheid en een sedentaire levensstijl zijn van belang in de mogelijke ontwikkeling van deze (en vele andere chronische) ziekte.

Onverwerkt emotioneel trauma en chronische stress belangrijke triggers

Emotioneel trauma dat niet verwerkt wordt en langdurig emotionele stress worden binnen de TCM als enorm belangrijke factoren gezien bij kanker. Vastgezet trauma blokkeert net als chronische stress de vrije doorstroming van Qi. Niet alleen van de Lever, ook van de Long, het Hart, de Maag, de Milt en de Nier. Het gaat hier namelijk niet alleen om woede, ook zorgen maken, verdriet, angst, shock, schaamte, schuldgevoel en pessimisme kunnen Qi stagnatie geven. Als dit maar lang genoeg duurt leidt de Qi stagnatie tot Bloedstase, en kan het op den duur “massa” (ophoping) of Hitte veroorzaken, dat uitmondt tot toxische Hitte. In combinatie met deficiëntie kan Qi stagnatie Phlegm geven. Overwerken is één van de belangrijkste oorzaken van Qi deficiëntie m.n. Nier Qi en Yin deficiëntie. Heb je daar ook nog een onderliggende Zheng Qi deficiëntie bij, dan is dat de ideale situatie voor kankercellen om zich te kunnen manifesteren.

Kwaliteit Zheng Qi staat aan de basis

Zheng Qi is eigenlijk een verzamelnaam van alle soorten Qi die ons lichaam beschermen zoals de Wei Qi, de Ying Qi en Nier Jing. Hoe sterker je Zheng Qi, hoe sterker je weerstand. Om je Zheng Qi te ondersteunen of te versterken kun je acupunctuur inzetten (denk aan SP 6 en ST 36), kruiden innemen (denk aan o.a. Astragalus membranaceus, ook bekend als Vlezige hokjespeul of Huáng qí), maar ook een gezonde leefstijl aanhouden door gezond te eten, voldoende te slapen en een goede balans te vinden tussen werk en vrije tijd. Afhankelijk van de kennis van de acupuncturist, zullen al deze aspecten dan ook onderdeel uitmaken van het behandelingstraject.

Wil je hier meer over weten? Volg mij op social of meld je aan voor één van mijn bijscholingen .

Kanker; ziekte van lichaam en geest

Wed, 06 Mar 2024 13:03:14 GMT

Ieder jaar krijgen zo’n 118.000 Nederlanders de diagnose kanker. Het is al jaren doodsoorzaak nummer 1 in ons land. Wereldwijd wordt er ontzettend veel onderzoek gedaan naar de oorzaak en behandeling van kanker. Ook op gebied van de traditionele Chinese geneeskunde (TCM). Acupunctuur blijkt één van de meest bewezen effectieve en veilige behandelingen bij kanker te zijn om kankergerelateerde klachten en bijwerkingen van reguliere behandeling te verlichten. Acupunctuur wordt niet ingezet om de kanker zelf te behandelen. Maar wat is kanker precies volgens de Chinese geneeskunde? En wat kunnen we er als TCM therapeuten mee?

Kanker is een complexe ziekte. De reden hiervoor is dat kanker eigenlijk niet één ziekte is, maar een verzamelnaam is voor meerdere ziekten. Kanker kan in ieder deel van het lichaam ontstaan en cellen binnen dezelfde kankersoort kunnen alsnog verschillen in DNA. Dat maakt het lastig te behandelen. Kanker heeft niet één oplossing of één oorzaak. Wel weten we dat 90% tot 95% van de gevallen kunnen worden toegeschreven aan omgevings- en leefstijlfactoren. Dat ligt in lijn met de TCM visie op kanker, waar men zich focust op de combinatie van externe pathogene factoren, omgevingsfactoren, emotioneel disbalans en verkeerde voeding.

Kanker is al duizenden jaren oud

Ondanks dat je misschien anders dacht, is kanker niet iets van de laatste eeuw. Kanker bestaat al duizenden jaren, alleen noemde men het toen niet zo. De vroegste bewijzen van kanker zijn gevonden bij menselijke mummies met gefossiliseerde bottumoren vanuit het oude Egypte en zijn er diverse omschrijvingen van de term kanker (liú 瘤) ontdekt op 3.500 jaar oude orakelbeeninscripties en schildpadschilden in het oude Chinese rijk. Het woord “kanker” komt vanuit “carcinos” en “carcinoom”. Hippocrates (Griekse arts, 460-370 v.Chr.) gebruikte deze termen om niet-zweervormende en zweervormende tumoren te beschrijven. Galen, een andere Griekse arts (130-200 nChr.), gebruikte het woord oncos (Grieks voor zwelling) om tumoren te beschrijven. Beide termen worden nu nog gebruikt.

Ziekte van lichaam en geest

Binnen de Chinese geneeskunde wordt kanker gezien als ziekte van zowel lichaam als geest. We zien niet alleen een onbalans tussen Yin en Yang, maar ook in de cyclus van de Vijf elementen, inclusief gekoppelde meridianen en bijbehorende organen, emoties en overige kenmerken. Volgens de oude geschriften van de Gele Keizer (2698 tot 2599 v.Chr.) de Huang Di Nei Jing , ligt de oorzaak van kanker in de combinatie van externe pathogene factoren, omgevingsfactoren, emotioneel disbalans en verkeerde voeding. Dit samen veroorzaakt een verstoring tussen Yin en Yang, Water en Vuur, Shen en Jing. Metaal is verzwakt en heeft onvoldoende overwicht om Hout in bedwang te houden, waardoor oneindige groei ontstaat.

Om kanker vanuit een Chinees oogpunt te begrijpen, dienen een aantal westerse definities te worden vertaald:

Yang neemt over

Chinese geneeskunde draait om dualiteit; Yin en Yang. Deze dualiteit is overal in het leven terug te vinden, ook in ons lichaam tot op cellulair niveau. In een gezonde situatie zijn Yin en Yang in evenwicht. Er is een balans tussen celgroei (mitose) en celdood (apoptose). Kanker staat gelijk aan onbalans. Iets in ons lichaam heeft de basisdynamiek veranderd waardoor Yin naar de achtergrond is geraakt en Yang het cellulair proces heeft overgenomen. Met als resultaat; een ongecontroleerde snelle celgroei van gemuteerde cellen.

Hout overactief

Als we kijken naar de Vijf elementen, dan hebben we het Vuur-element, dat maximaal Yang is en het Water-element, dat maximaal Yin is. Water staat symbool voor de oorsprong van het leven. Via de Sheng cyclus stroomt de energie door naar het Hout, waar Yin Yang wordt, alles in beweging komt en groei ontstaat. Deze groei komt vervolgens tot een hoogtepunt in het Vuur-element, de hoogste versnelling van de Vijf elementen. Het Aarde-element markeert de omslag en Metaal staat symbool voor loslaten, verlies en achteruitgang. Het is de afnemende fase van het leven om uiteindelijk weer te komen in het Water.

Cellen ondergaan hetzelfde proces van rijping, groei en achteruitgang. Echter, in kankercellen is de Hout-fase op de één of andere manier extreem actief. Voor hen is het altijd lente, er is oneindige groei. Terwijl het Metaal-element, dat verantwoordelijk is voor de controle, juist inactief functioneert. Met een zwak Metaal-element binnen de Ko cyclus krijgt een eventueel diepgewortelde Xie Qi de mogelijkheid om met zijn destructieve aard de controle vanuit Metaal nog verder te verstoren en af te zwakken. Hiermee wordt het ongecontroleerde karakter van een kankercel uitgelegd.

Aantasting van Jing

Het cellulair proces wordt gestart door een extern signaal (receptor) dat doordringt via de celkern naar het DNA. DNA is de meeste Yinne stof in een cel. Chinees gezien is dit de Jing, want in de klassieke teksten van de TCM creëert de Jing van de moeder en de Jing van de vader samen de Jing van het kind. Hierin berust het idee dat de Jing vergelijkbaar is met de westerse genetica. Om de Jing aan te tasten en mutaties te creëren, zijn er een aantal factoren die aandacht behoeven in relatie tot kanker, namelijk: erfelijke factoren en omgevingsfactoren zoals chemicaliën (toxines), straling (Hitte of toxische Hitte) en virussen of andere infectie-verwekkende stoffen die ontstekingen veroorzaken (toxines of externe pathogene factoren). Buiten deze factoren stellen we onszelf (al dan niet bewust) bloot aan kankerverwekkende middelen zoals tabak, alcohol, vette voeding, asbest, UV-licht etc.

Interactie tussen Shen en Jing

Het proces van celdeling wordt geactiveerd door een extern signaal. Dr. Yair Maimon - Vice-president WFAS (Wereldfederatie van acupunctuur) - schaart dit externe signaal onder de Shen, omdat de Shen alles omvat dat het leven beïnvloedt. Daarnaast is de Shen verantwoordelijk voor de creatie van het leven. Als we deze visie volgen, zou dat betekenen dat cel-ontwikkeling ofwel Jing gestuurd wordt door de Shen. Er is een interactie tussen die twee om te komen tot creatie. Kankercellen zijn afgesloten van de buitenwereld. Zij acteren opzichzelfstaand, zonder inspiratie vanuit de Shen. Maar niets wordt geactiveerd zonder iets, dus welke entiteit neemt de activatie van celdeling in een kankercel over? Is het de Gui? Of is het misschien Xie Qi dat vastzit? Ik ben er (nog) niet aan uit.

Wil je als acupuncturist of TCM-therapeut mensen met kanker behandelen, dan gaat dit – naar mijn mening – dus verder dan alleen het elimineren van Hitte en toxines, het oplossen van stagnaties en ophopingen, het tonifiëren van Qi en Bloed en het versterken van de Wei Qi. Je zal ook rekening moeten houden met onderliggende pathologieën, emoties en leefstijlfactoren.

Wil je hier meer over weten? Volg mij op social of meld je aan voor één van mijn bijscholingen .